Michalina Staszic 
Borneo to jedna z największych wysp świata, położona w samym sercu Azji Południowo-Wschodniej. Na mapie świata znajdziesz ją między Półwyspem Malajskim a wyspami Filipin, w pobliżu równika. W artykule pokazuję, gdzie dokładnie leży Borneo, z jakimi krajami graniczy i co warto wiedzieć o jego położeniu.
Borneo leży w Azji Południowo-Wschodniej, między Półwyspem Malajskim a Nową Gwineą, w sercu Archipelagu Malajskiego. Od zachodu oblewają je wody Morza Południowochińskiego, od północy i wschodu — Morza Celebes i Morza Sulu, a od południa Cieśnina Makasarska oddziela wyspę od indonezyjskiego Celebesu. Borneo znajduje się nieco na południe od równika, w pobliżu Indonezji, Malezji i Filipin.
To największa wyspa Azji i trzecia co do wielkości na świecie — po Grenlandii i Nowej Gwinei. Zajmuje około 743 330 km², czyli ponad 2,3 razy więcej niż Polska (około 312 685 km²). Borneo należy do Wielkich Wysp Sundajskich, a równikowe położenie sprzyja rozwojowi rozległych lasów tropikalnych i bogatej przyrody.
Trzy kraje, jedna wyspa i dom orangutanów
Borneo dzielą między siebie Indonezja, Malezja i Brunei. Największą część wyspy zajmuje indonezyjski Kalimantan, obejmujący południe i znaczną część jej wnętrza. Na północy leżą malezyjskie stany Sabah i Sarawak, a między nimi — Brunei o powierzchni około 5 tys. km². Według danych z 2005 roku wyspę zamieszkiwało około 15,7 mln ludzi, czyli średnio 21 osób na km².
Położenie Borneo przy ważnych szlakach morskich łączących Azję Wschodnią z południową częścią kontynentu podkreśla jego znaczenie w regionie. Wyspa słynie również z lasów równikowych oraz zagrożonych gatunków, takich jak orangutany i słonie karłowate. Ponadto w 2019 roku Indonezja zdecydowała o przeniesieniu stolicy do budowanej na Borneo Nusantary.
Jak przebiegają granice Indonezji, Malezji i Brunei na Borneo?
Borneo, największa wyspa Azji i trzecia co do wielkości na świecie — po Grenlandii i Nowej Gwinei — zajmuje około 743 330 km², czyli ponad dwa razy więcej niż Polska. Dzielą ją trzy państwa: większość należy do Indonezji, północno-zachodnią część zajmują malezyjskie stany Sarawak i Sabah, a między nimi leży Brunei, które obejmuje około 5 tys. km² wyspy.
Granica Indonezji z Malezją biegnie przez północną część Borneo i oddziela indonezyjski Kalimantan od Sarawaku oraz Sabahu. Zamiast jednej prostej linii tworzą ją odcinki lądowe prowadzące przez gęste lasy równikowe i trudno dostępne tereny interioru. Sarawak leży na północnym zachodzie, Sabah na północnym wschodzie, a między nimi znajduje się Brunei, podzielone na dwa rozdzielone obszary.
Brunei otoczone malezyjskim lądem, a tuż obok tropikalna mozaika Borneo
Brunei graniczy lądowo z Sarawakiem, który otacza je od strony lądu, natomiast na północy państwo wychodzi na Morze Południowochińskie. Indonezję i Brunei oddziela więc Malezja. Według danych z 2005 roku Borneo zamieszkiwało około 15,7 mln osób, a jego rozległe lasy są domem m.in. orangutanów i zagrożonych słoni karłowatych. Tę mozaikę granic autorka wyobraża sobie jako trzy kawałki mapy splecione w sercu tropikalnej wyspy.
Najważniejsze informacje o podziale Borneo i jego przyrodzie:
- Wyspę dzielą Indonezja, Malezja i Brunei.
- Indonezyjska część nosi nazwę Kalimantan.
- Rozległe lasy Borneo są siedliskiem orangutanów i słoni karłowatych.
Ciekawostka: choć Brunei zajmuje niewielki obszar Borneo, jego terytorium składa się z dwóch części rozdzielonych przez malezyjski dystrykt Limbang w stanie Sarawak.
Jak duże jest Borneo na tle największych wysp świata?
Zestawienie pokazuje powierzchnię Borneo na tle największych wysp świata oraz jego podział polityczny i przyrodę.
- Trzecia co do wielkości wyspa świata — Borneo zajmuje około 743 330 km². Jest mniejsze od Grenlandii i Nowej Gwinei, ale to największa wyspa Azji i jedna z Wielkich Wysp Sundajskich.
- Ponad dwa razy większe od Polski — powierzchnia Borneo przekracza dwukrotność powierzchni Polski, która wynosi około 312 685 km².
- Podział między trzy państwa — większość wyspy należy do Indonezji. Na północy leżą malezyjskie stany Sabah i Sarawak, a między nimi znajduje się Brunei o powierzchni około 5 tys. km².
- Siedlisko ludzi i zagrożonych gatunków — na Borneo mieszka około 15,7 mln osób. W rozległych lasach równikowych żyją m.in. orangutany i zagrożone wyginięciem słonie karłowate.
- Przyszła stolica Indonezji — w 2019 roku Indonezja zdecydowała o przeniesieniu stolicy do Nusantary, planowanego miasta na Borneo.
Jakie skarby przyrody kryją lasy równikowe Borneo?
Borneo zajmuje 743 330 km² — ponad dwa razy więcej niż Polska — i jest trzecią największą wyspą świata, po Grenlandii i Nowej Gwinei. Jak już jesteśmy w temacie to poznaj niezwykłe gatunki małp z Borneo. Leży w Azji Południowo-Wschodniej, a jej lasy równikowe obejmują część Indonezji, malezyjskie stany Sarawak i Sabah oraz Brunei. Ciepły, wilgotny klimat sprzyja bujnej roślinności, w której splatają się drzewa i liany.
W koronach drzew żyje najbardziej znany mieszkaniec wyspy — orangutan. Towarzyszy mu słoń karłowaty, najmniejszy podgatunek słonia indyjskiego; oba gatunki są zagrożone wyginięciem. Borneańskie lasy zapewniają schronienie także niezliczonym innym zwierzętom, choć gęste poszycie i rozległe korony utrudniają ich dostrzeżenie. Ta różnorodność sprawia, że wyprawa w głąb dżungli byłaby fascynującym przeżyciem.
Ludzie i natura dzielą jedną wyspę — stawką jest jej przyszłość
Borneo zamieszkuje około 15,7 miliona osób, a osady i miasta sąsiadują z przyrodą. W Sabah Kadazan stanowią około 25 procent ludności i są tam największą grupą etniczną. Wyspa od dawna jest wspólną przestrzenią ludzi i dzikiej przyrody. Ponadto w 2019 roku Indonezja zdecydowała o przeniesieniu stolicy do budowanej na Borneo Nusantary, co zwróciło uwagę na znaczenie wyspy i jej cennych ekosystemów. Jak masz czas i chęci, sprawdź, jak przygotować się do uzyskania wizy na Borneo.
Ciekawostka: Borneo słynie z raflezji — pasożytniczej rośliny, której kwiat może osiągać około metra średnicy. Kwitnie krótko i wydziela zapach przypominający gnijące mięso, który przyciąga zapylające ją muchy.
