Michalina Staszic 
Palawan zachwyca turkusowymi lagunami, wapiennymi klifami i plażami, które należą do najpiękniejszych na Filipinach. Na mapie wyspy znajdziesz zarówno słynne atrakcje El Nido i Coron, jak i spokojniejsze zakątki idealne na odpoczynek. W artykule podpowiadam, które miejsca warto odwiedzić i jak zaplanować trasę, by w pełni poznać uroki Palawanu.
El Nido na północy Palawanu słynie z wapiennych klifów i turkusowej wody, a także plaż zatoki Bacuit. Podczas całodniowego rejsu tradycyjną łodzią bangka, czyli island hoppingu, można odwiedzić kilka lagun, zatoczek i plaż. Jeśli interesują cię podobne zagadnienia to odkryj rejs do ujścia Wisły z Mikoszewa. Trasy A, B, C i D różnią się przystankami, ale zwykle obejmują kąpiele i snorkeling. Woda ma około 30°C, więc zabierz maskę i rurkę, a podczas pływania uważaj na jeżowce oraz meduzy.
Na wyspie Miniloc Wielka Laguna zachwyca przejrzystą wodą, która mieni się zielenią i błękitem między wapiennymi ścianami. Wpływa się do niej wąskim kanałem, a kajaki pozwalają odkrywać zatoczki i podpłynąć do skał. W niektórych miejscach woda jest tak płytka, że można stanąć na dnie. Za wąskim skalnym przesmykiem kryje się Mała Laguna, do której dotrzesz kajakiem lub wpław. Jej kameralny charakter kontrastuje z rozległą Wielką Laguną.
Trasa A często obejmuje Secret Lagoon, wyspę Shimizu i plażę Seven Commandos, gdzie czekają biały piasek, palmy kokosowe, bary oraz widok na strzeliste klify. Z kolei trasa C prowadzi między innymi do Hidden Beach, Secret Beach, wyspy Helicopter i plaży Talisay, a D — do laguny Cadlao i plaż Ipil. Program zależy od organizatora oraz warunków, dlatego sprawdź go przed rejsem. Warto wypłynąć wcześnie, by nacieszyć się spokojem, zanim do popularnych zatoczek dotrą kolejne łodzie.
Czterokilometrowy raj i zachody słońca nad wodą
Około 17 km na północ od miasteczka leży Nacpan Beach — czterokilometrowy pas jasnego piasku i palm kokosowych. Można tu pływać, wypożyczyć kajak albo spróbować surfingu, a po odpoczynku w hamaku zjeść posiłek w jednej z okolicznych restauracji. Choć plaża bywa popularna, wystarczy odejść od głównego wejścia, by znaleźć spokojniejsze miejsce. W pobliżu znajduje się Calitang Beach; obie plaże tworzą słynne Bliźniacze Plaże, które najlepiej podziwiać z góry. Czytaj więcej tutaj.
Duli Beach przyciąga spokojem i falami dobrymi do surfingu. Zwykle jest tu mniej osób niż na Nacpan, a przy plaży działa niewielki bar, w którym można wypożyczyć deskę. Lio Beach, około 5 km od El Nido, zapewnia łatwy dojazd, dużo przestrzeni i warunki do popołudniowego relaksu. Las Cabanas, znana też jako Marimegmeg Beach, leży około 10 minut jazdy tricyclem od centrum. Znajdziesz tam restauracje, bary i tyrolkę nad wodą, a na zachód słońca przyjeżdża wielu gości. Z Corong Corong rozciąga się widok na zatokę i łodzie kołyszące się przy brzegu.
Plaża portowa w El Nido służy głównie jako punkt wypłynięcia na rejsy, dlatego na spokojną kąpiel lepiej wybrać się poza centrum. Na plaże dojedziesz tricyclem lub skuterem; skuter daje większą swobodę, choć część bocznych dróg jest gruntowa. Połącz aktywne dni na wodzie z odpoczynkiem na piasku, zabierz ochronę przeciwsłoneczną i zabierz ze sobą śmieci. Dzięki temu laguny, zatoczki i plaże zachowają swój naturalny urok.
Mapa Palawanu: najpiękniejsze miejsca i atrakcje
Palawan, długa i wąska wyspa Filipin, słynie z wapiennych klifów, tropikalnych lasów, plaż i bogatego życia morskiego. Planując trasę od Puerto Princesa po El Nido i Coron, uwzględnij odległości oraz czas przejazdów.
- Puerto Princesa i Podziemna Rzeka — zacznij w stolicy, a potem jedź około 40 km do Sabang i Parku Narodowego Rzeki Podziemnej. Zarezerwuj pozwolenie oraz rejs z przewodnikiem, który poprowadzi cię przez jaskinię ze stalaktytami i stalagmitami. Po wizycie, gdy starczy czasu, pospaceruj po plaży Sabang lub popłyń wśród namorzynów. Park znajduje się na liście UNESCO.
- El Nido i rejsy po lagunach — przeznacz kilka dni na island hopping. Trasa A obejmuje Wielką i Małą Lagunę, Secret Lagoon oraz plażę Seven Commandos, natomiast trasa C prowadzi m.in. do Hidden Beach i Secret Beach. W ciasnych przesmykach sprawdzi się kajak; do snorkelingu zabierz maskę i rurkę. Ponieważ popularne miejsca bywają zatłoczone lub czasowo zamknięte, przed rejsem sprawdź ich dostępność.
- Plaże północnego Palawanu — na Nacpan Beach znajdziesz cztery kilometry jasnego piasku i palm; możesz tam pływać, surfować lub wypożyczyć kajak. Spokojniejszą alternatywą będą Duli Beach, lubiana przez surferów, oraz Lio Beach. Skuter ułatwi dojazd do plaż i wiosek, ale na drogach gruntowych jedź ostrożnie.
- Puerto Princesa i okolice — w stolicy odwiedź katedrę Niepokalanego Poczęcia i nadmorski park Baywalk. Z kolei podczas rejsu po zatoce Honda zobaczysz wyspy Luli, Cowrie i Starfish. Jeśli interesują cię historia i przyroda, sprawdź dostępność jaskiń Tabon, rezerwatu Calauit oraz Centrum Ratownictwa i Ochrony Dzikiej Przyrody. Zaplanuj te wycieczki wcześniej, ponieważ miejsca leżą w różnych częściach wyspy.
- Coron i podwodny świat — dodaj Coron do planu, jeśli masz czas na dalszą podróż. Wybierz rejs do Twin Lagoon i jeziora Barracuda, a wraki z II wojny światowej odkrywaj z przewodnikiem podczas nurkowania lub snorkelingu. Na koniec wejdź po schodach na Mt. Tapyas, by podziwiać miasto i zatokę, szczególnie piękne o zachodzie słońca.
- Rafa Tubbataha — zaplanuj osobną wyprawę nurkową, ponieważ rafa nie jest krótkim przystankiem na trasie. Ten chroniony obszar morski z listy UNESCO słynie z koralowców, rekinów, mant, żółwi i wielu gatunków ryb. Dostęp możliwy jest sezonowo, a rejs wyrusza z Puerto Princesa; przed wyjazdem sprawdź terminy i warunki organizacyjne.
| Miejsce | Dane | Wskazówka |
|---|---|---|
| Podziemna rzeka Puerto Princesa | 24 km; ok. 8 km pod ziemią; UNESCO | Rejs tylko na wyznaczonym odcinku; wymagane pozwolenie |
| Jaskinie Tabon | Ponad 200 jaskiń; 7 udostępnionych | Południowo-zachodni Palawan |
| Rafa Tubbataha | Ok. 100 000 ha; 2 atole; UNESCO | Sezon nurkowy: marzec–czerwiec; rejs z Puerto Princesa |
| Wraki Coron | Około 13 wraków; część z II wojny światowej | Nurkowanie z butlą lub snorkeling — zależnie od miejsca |
| Trasa El Nido–Puerto Princesa | Ok. 260 km; minivan: zwykle 5–6 godz. | Zaplanuj przerwy; stan dróg i czas przejazdu bywają zmienne |
| Skuter w El Nido | Wynajem: ok. 500 PHP/dzień; paliwo: ok. 50 PHP/l | Nacpan: ok. 17 km; Duli: ok. 25 km od El Nido |
Podziemna rzeka Puerto Princesa i jaskinie Tabon
Na filipińskiej wyspie Palawan, około 40 kilometrów od Puerto Princesa, znajduje się Park Narodowy Podziemnej Rzeki Puerto Princesa. Rzeka ma około 24 kilometrów długości, a blisko 8 kilometrów przepływa pod ziemią przez wapienne jaskinie. Podczas rejsu zwiedzający pokonują zwykle około 1,5 kilometra i docierają do komory, której sklepienie wznosi się miejscami na 80 metrów.
Przewodnicy oświetlają stalaktyty i stalagmity przypominające warzywa, zwierzęta czy postacie religijne. W korytarzach, które formowały się przez miliony lat, można dostrzec nietoperze i salangany. Park chroni też lasy, wzgórza oraz rzadkie gatunki, między innymi bielika białobrzuchego, papugę modroczapkową, świnię brodatą i warana paskowanego. UNESCO wpisało rzekę na Listę Światowego Dziedzictwa, a jej uznanie za jeden z Nowych Siedmiu Cudów Natury dodatkowo przyciąga turystów. Wycieczki odbywają się w zorganizowany sposób, dlatego wizytę warto zaplanować z wyprzedzeniem.
Ponad 150 słojów i tajemnice dawnych obrzędów
Na południowym zachodzie Palawanu leżą jaskinie Tabon — kompleks obejmujący ponad 200 znanych grot, z których 7 udostępniono zwiedzającym. Nazywane kolebką filipińskiej cywilizacji, przyniosły liczne znaleziska archeologiczne. Badacze odkryli tam między innymi ponad 150 słojów ze szczątkami zmarłych oraz reliefy przedstawiające słonie i rekiny. Wizyta łączy zwiedzanie skalnych wnętrz z poznawaniem dawnych obrzędów i historii regionu.
Podziemna rzeka ukazuje naturalne bogactwo Palawanu, a jaskinie Tabon — ślady dawnych mieszkańców. Podczas jednej podróży można więc połączyć rejs w ciemności z odkrywaniem archeologicznych tajemnic. Warto odwiedzić oba miejsca i szanować ich delikatne środowisko.
Ciekawostka: w jaskiniach Tabon znaleziono szczątki człowieka z Tabon, liczące około 47 tysięcy lat i uznawane za jedne z najstarszych śladów obecności człowieka na Filipinach.
Nurkowanie przy rafie Tubbataha i wrakach Coron
Tubbataha i Coron oferują dwa różne, a zarazem świetnie uzupełniające się podwodne światy. Do położonej na Morzu Sulu rafy Tubbataha płynie się z Puerto Princesa około 10 godzin, a nurkować można tam zwykle tylko od marca do czerwca. Najwygodniej wybrać kilkudniowy rejs statkiem z kabinami, ponieważ rafa leży daleko od brzegu.
Park Narodowy Raf Tubbataha chroni około 100 000 hektarów morza i dwa atole. Dzięki wyjątkowej bioróżnorodności trafił na listę UNESCO. W przejrzystej wodzie żyje około 360 gatunków koralowców i 600 gatunków ryb, a także manty, delfiny, żółwie szylkretowe, koniki morskie i 11 gatunków rekinów. Przy odrobinie szczęścia można spotkać również barakudy i mureny, zaś nad rafą występuje około 100 gatunków ptaków. To miejsce dla osób szukających dzikiego, niemal nietkniętego oceanu.
Tymczasem Coron, na północy Palawanu, przyciąga wrakami japońskich statków z II wojny światowej. W okolicy spoczywa około 13 jednostek: część można oglądać tylko podczas nurkowania z butlą, inne także ze sprzętem do snorkelingu. Skeleton Wreck wyróżnia się stalowym kadłubem, a Lusong Gunboat leży blisko wyspy Lusong — podczas odpływu jej kil wystaje ponad wodę. Wraki warto zwiedzać ostrożnie i nie dotykać ich kruchych struktur.
Turkusowe laguny i zachód słońca nad zatoką
Poza nurkowaniem Coron oferuje jezioro Barracuda, znane z warstw wody o różnych temperaturach, oraz Twin Lagoon z turkusowymi zatokami otoczonymi wysokimi wapiennymi ścianami. Do drugiej laguny prowadzi wąskie przejście, a przy odpowiednim poziomie wody można też skorzystać ze schodków. Rejsy po wyspach łączą pływanie, snorkeling i odpoczynek na plażach. Wieczorem warto wejść po betonowych stopniach na górę Tapyas, skąd widać zachód słońca nad zatoką.
Tubbataha zaprasza na wyprawę pełnomorską i spotkanie z bogactwem podwodnego życia, natomiast Coron łączy zwiedzanie wraków, lagun i wysp. Najchętniej odwiedziłabym oba miejsca: w Tubbataha podziwiałabym żywą rafę, a w Coron odkrywałabym historię zapisaną w kadłubach statków. W obu lokalizacjach warto nurkować z doświadczonym przewodnikiem i szanować morskie środowisko.
Ciekawostka: część wraków w okolicach Coron leży tak płytko, że można je podziwiać podczas snorkelingu — na przykład wrak Lusong Gunboat, którego kil podczas odpływu wystaje ponad powierzchnię wody.
Jak zaplanować trasę po Palawanie i poruszać się skuterem
Planując trasę po Palawanie, uwzględnij długie przejazdy, stan dróg i przerwy na odpoczynek. Dzięki temu połączysz Puerto Princesa, Sabang i El Nido z wycieczkami skuterem oraz rejsami między wyspami.
- Podziel pobyt na regiony, zamiast objeżdżać całą wyspę. Palawan ma około 450 km długości, więc przejazdy zajmują dużo czasu. Podczas krótkiego wyjazdu skup się na Puerto Princesa, Sabang i El Nido. Do Coron dotrzesz promem lub samolotem, ale zaplanuj dodatkowy czas na podróż i ewentualne opóźnienia. W okolicy El Nido zostań kilka dni: jeden lub dwa przeznacz na skuter, jeden na island hopping, a pozostałe na plażowanie.
- Ułóż trasę według dojazdów i atrakcji. Po przylocie zatrzymaj się w Puerto Princesa i stamtąd wybierz się do Zatoki Honda lub Parku Narodowego Rzeki Podziemnej, położonego około 40 km od miasta, w pobliżu Sabang. Na zwiedzanie rzeki przeznacz osobny poranek: wcześniej zdobądź pozwolenie, a na rejs wsiądź do zorganizowanej łodzi. Następnie jedź do El Nido; przejazd busem może potrwać wiele godzin.
- Przed wypożyczeniem skutera sprawdź pojazd i warunki. Ustal cenę za dzień, zasady dotyczące paliwa i zwrotu oraz dostępność kasku. Podróżni podawali orientacyjnie 500 pesos za dzień i około 50 pesos za litr paliwa, ale ceny się zmieniają. Sprawdź hamulce, opony, światła i poziom paliwa, a także wymagane uprawnienia oraz ubezpieczenie. Zabierz gotówkę, ponieważ poza miastem trudniej znaleźć usługi i zapłacić bezgotówkowo.
- Wybieraj krótkie odcinki i sprawdzaj nawierzchnię. Główna droga z El Nido biegnie na północ i południe, lecz do części plaż i wiosek prowadzą drogi gruntowe. Jedź ostrożnie, zwłaszcza po deszczu, i wróć przed zmrokiem. Na dalsze wyprawy, na przykład do Sibaltan i San Fernando, zarezerwuj cały dzień oraz czas na postoje, zdjęcia i posiłek.
- Łącz plaże i atrakcje w przemyślane pętle. Na północ od El Nido odwiedź wodospady Nagkalit-kalit lub Bulalacao, a potem odpocznij na Nacpan Beach. Wcześniej sprawdź opłaty i wymagania dotyczące przewodnika. Na wschodzie przejedź przez pola ryżowe do Sibaltan i rybackiego San Fernando, a w drodze powrotnej zatrzymaj się na Duli Beach. Bliżej miasta wybierz Lio Beach albo Corong Corong i Marimegmeg.
- Zarezerwuj rejs i dalszą podróż z wyprzedzeniem. W El Nido popularne są trasy A–D. Trasa A obejmuje między innymi Big Lagoon i Seven Commandos Beach, a C — Hidden Beach i Secret Beach. Sprawdź dostępność Small Lagoon, bo zasady ochrony przyrody mogą się zmieniać. Jeśli nie masz maski i rurki do snorkelingu, wypożycz je przed rejsem. Planujesz prom z El Nido do Coron? Kup bilet wcześniej, ponieważ miejsca mogą się wyprzedać, a zła pogoda może odwołać kurs.
- Zaplanuj czas na pogodę, odpoczynek i ochronę przyrody. Po długim rejsie odpocznij, zamiast od razu ruszać skuterem, i nie łącz kilku wymagających aktywności. Zabierz wodę, ochronę przeciwsłoneczną i repelent; na plażach mogą występować drobne pchły piaskowe. W lagunach i na rafach nie dotykaj koralowców ani zwierząt. Obserwuj dziką przyrodę z operatorami, którzy nie karmią ani nie niepokoją zwierząt.
