Kiedy spaceruję po Błędnych Skałach w Górach Stołowych, trudno mi uwierzyć, że ten labirynt powstał bez udziału człowieka. Jego historia sięga około 100 milionów lat wstecz, do kredy, gdy płytkie morze pokrywało obszar dzisiejszych Sudetów. Na dnie osadzały się piasek i muł, które z czasem utworzyły grube warstwy piaskowca.

Później ruchy tektoniczne wypiętrzyły skały, a przez miliony lat woda, mróz i wiatr rozdzielały je i wygładzały. Jak już jesteśmy w temacie, sprawdź, jak wygląda zimowa trasa przez Błędne Skały. Woda wnikała w szczeliny, a zamarzając, poszerzała je. Ponieważ poszczególne warstwy różniły się odpornością, niektóre kruszyły się szybciej niż inne. W ten sposób powstały wąskie przejścia, skalne korytarze i fantazyjne bloki, nazwane tak, by przypominały swoim kształtem znane przedmioty lub zwierzęta.

Miliony lat sił natury wyrzeźbiły niezwykły labirynt

Najchętniej myślę o Błędnych Skałach jak o ogromnej rzeźbie, którą przyroda tworzyła przez miliony lat. Labirynt zajmuje około 21 hektarów, a niektóre szczeliny są tak ciasne, że muszę przeciskać się bokiem. Wśród piaskowcowych form można wypatrzyć „Kurzą Stopkę” czy „Wielbłąda” — ich nazwy pobudzają wyobraźnię.

Dziś Błędne Skały leżą na wysokości około 850–900 metrów n.p.m. i należą do Parku Narodowego Gór Stołowych, utworzonego w 1993 roku. Wyznaczona trasa turystyczna liczy około 1,8 kilometra, ale skalne przejścia sprawiają, że pokonuję ją znacznie wolniej, niż sugerowałaby sama długość. Za każdym zakrętem czeka inny widok, a ja oglądam zapis milionów lat działania wody, mrozu i wiatru.

Przejście przez skalny labirynt Błędnych Skał

Te wskazówki pomogą Ci pokonać trasę przez Błędne Skały, przygotować się na wąskie przejścia i bezpiecznie poruszać się po skalnym labiryncie.

1. Sprawdź warunki i dostępność trasy. Zanim wyruszysz, sprawdź, czy szlak jest otwarty i czy pogoda sprzyja wędrówce. Pamiętaj, że po deszczu skały oraz drewniane kładki mogą być śliskie.
2. Wybierz odpowiednie obuwie. Załóż buty ze stabilną podeszwą i dobrą przyczepnością, ponieważ w wąskich szczelinach łatwo stracić równowagę, zwłaszcza na mokrym podłożu.
3. Przygotuj się na ciasne przejścia. Trasa wiedzie między skałami, a niektóre szczeliny są tak wąskie, że trzeba przejść bokiem. Jeśli plecak utrudnia przeciskanie się, zdejmij go lub trzymaj przed sobą.
4. Poruszaj się zgodnie z oznaczeniami. Trzymaj się wyznaczonej trasy, a przy tym nie wspinaj się na skały ani nie zbaczaj w szczeliny. Dzięki temu przejdziesz bezpiecznie i ochronisz delikatne formacje.
5. Zachowaj odstęp i nie spiesz się. W najwęższych miejscach poczekaj, aż osoba przed Tobą przejdzie dalej. Następnie stawiaj kroki uważnie i korzystaj z poręczy oraz kładek, jeśli są dostępne.

Zobacz również:  Odkryj skarby Dolnego Śląska z tajemniczą mapą: 5 miejsc, które musisz zobaczyć

Którędy prowadzi trasa i ile czasu zajmuje przejście?

Trasę rozpoczynam przy dolnej stacji kolejki na Kasprowy Wierch w Kuźnicach, na wysokości około 1 000 m n.p.m. Następnie niebieskim szlakiem przechodzę przez Boczań i Skupniów Upłaz, aż docieram do schroniska Murowaniec na Hali Gąsienicowej, położonego na wysokości 1 500 m. Ten odcinek liczy około 7 km i zajmuje mniej więcej 2,5–3 godziny, zależnie od tempa oraz przerw na zdjęcia.

Od Murowańca podążam żółtym szlakiem przez Dolinę Gąsienicową, mijam Czarny Staw Gąsienicowy, a potem wspinam się na Przełęcz między Kopami i dalej w stronę Kasprowego Wierchu. Końcowe podejście jest bardziej strome i kamieniste, dlatego przeznaczam na nie około 2–2,5 godziny. Cała trasa na szczyt liczy w przybliżeniu 10 km, a suma podejść wynosi około 1 000 m.

Kamienne stopnie i zmienna pogoda mogą wydłużyć górską wyprawę

Na podejście przeznaczam zwykle 4,5–5,5 godziny, bez dłuższego odpoczynku. Jeśli wracam pieszo tą samą trasą, cała wycieczka zajmuje około 8–10 godzin i obejmuje mniej więcej 20 km. Powrót kolejką z Kasprowego może skrócić wyprawę, ale wcześniej sprawdzam godziny jej kursowania i dostępność biletów.

Tempo dostosowuję do pogody i własnej kondycji, ponieważ w wyższych partiach szlak bywa śliski, a kamienne stopnie spowalniają marsz. Dlatego rezerwuję co najmniej godzinę zapasu, zabieram wodę i przekąski oraz sprawdzam komunikaty Tatrzańskiego Parku Narodowego. Zimą i przy gorszych warunkach przejście może potrwać znacznie dłużej.

Co warto wiedzieć przed wizytą w Błędnych Skałach?

Jakie filmy kręcono wśród skalnych formacji?

Gdy myślę o filmach kręconych wśród skalnych formacji, od razu widzę monumentalne krajobrazy, które przypominają gotową scenografię. Jednym z najsłynniejszych takich miejsc jest Monument Valley, położone na pograniczu Arizony i Utah. Charakterystyczne piaskowcowe ostańce wznoszą się nawet na około 300 metrów ponad dolinę i pojawiają się w westernach Johna Forda. Reżyser wykorzystał je między innymi w filmach „Dyliżans” z 1939 roku, „Poszukiwacze” z 1956 roku oraz „Cheyenne Autumn” z 1964 roku. Oglądając te obrazy, mam wrażenie, że skały grają równie ważną rolę co aktorzy.

Podobne surowe krajobrazy amerykańskiego Zachodu można zobaczyć w „Bliskich spotkaniach trzeciego stopnia” Stevena Spielberga z 1977 roku. Jedną z najbardziej pamiętnych scen nakręcono przy Devils Tower w stanie Wyoming — samotnym monolicie skalnym, który wznosi się na około 386 metrów od podstawy do szczytu. W filmie ta niezwykła formacja staje się tajemniczym miejscem spotkania z obcą cywilizacją. Lubię to zestawienie: skała imponuje sama w sobie, a kino dodaje jej kosmiczną legendę.

Skalne scenerie przyciągają też twórców fantastyki i kina przygodowego. W „Gwiezdnych wojnach: Części VI – Powrocie Jedi” z 1983 roku krajobrazy Doliny Śmierci tworzą część pustynnej planety Tatooine, natomiast w „Galaxy Quest” z 1999 roku można wypatrzyć formacje z parku stanowego Valley of Fire w Nevadzie. Z kolei Baz Luhrmann nakręcił sceny do filmu „Australia” z 2008 roku wśród monumentalnych skał Parku Narodowego Uluru-Kata Tjuta. Takie miejsca błyskawicznie przenoszą widzów na inną planetę albo do odległej epoki.

Gdy skały kradną każdą scenę: od kosmicznych światów po Dziki Zachód

Nie wszystkie filmowe skały leżą na pustyni. W chińskim Parku Narodowym Zhangjiajie wysokie, smukłe filary z piaskowca kwarcowego tworzą kamienny las, a niektóre z nich wznoszą się na kilkaset metrów. Krajobraz ten często kojarzy się z „Avatarem” Jamesa Camerona z 2009 roku i fikcyjnymi górami Hallelujah. Filmowe pejzaże powstały jednak głównie dzięki komputerowej grafice oraz inspiracjom z różnych miejsc. W 2010 roku jedną z formacji w Zhangjiajie nazwano „Avatar Hallelujah Mountain”, co pokazuje, jak kino może zwiększyć popularność prawdziwego zakątka.

W Europie szczególnie efektownie prezentują się skaliste wybrzeża i wąwozy. Na irlandzkim półwyspie Dingle kręcono część „Ostatniego Jedi” z 2017 roku; surowe klify i zielone zbocza pomogły stworzyć odległy świat Ahch-To. Z kolei w hiszpańskiej Andaluzji, zwłaszcza w pustynnym regionie Tabernas, powstały liczne spaghetti westerny, w tym „Dobry, zły i brzydki” Sergia Leonego z 1966 roku. Tabernas uchodzi za jedyną prawdziwą pustynię w Europie, a jej kaniony, suche wzgórza i skalne ściany od dekad zastępują filmowcom Dziki Zachód.

Najbardziej lubię w takich plenerach to, że nie wymagają wielu dekoracji. Monument, wąwóz czy skalny filar nadają filmowi skalę, której trudno dorównać w studiu — wystarczą szeroki kadr, kilka postaci i zmieniające się światło. Od Monument Valley po Zhangjiajie te formacje pojawiają się w westernach, science fiction, fantasy i filmach przygodowych. Dzięki temu ich filmowe role często zostają w pamięci długo po napisach końcowych.